Асвятленне палітычнай сітуацыі ў Беларусі
Дзякуй за вашую працу па асвятленні палітычнай сітуацыі ў Беларусі і за спробу даследаваць магчымыя сцэнары развіцця падзей у выпадку, калі Аляксандр Лукашэнка сыдзе з пасады. Аднак, мы лічым неабходным звярнуць увагу на некаторыя аспекты вашага апытання і прадстаўленых вынікаў.
Ваш апытанне, праведзенае з 1 па 10 жніўня 2024 года, уключае меркаванні 43 экспертаў — палітолагаў, палітычных аналітыкаў, журналістаў з розных краін. Хоць гэта і дае пэўны аналіз, мы лічым, што такі падыход мае шэраг абмежаванняў:
Адсутнасць удзелу шырокага круга беларусаў
Ваша апытанне ўключае меркаванні абмежаванай групы спецыялістаў, але не ўлічвае меркаванні простых грамадзян Беларусі, якія з’яўляюцца асноўнымі ўдзельнікамі палітычнага працэсу. Беларускі народ — гэта не аб’ект назірання з боку экспертаў, а суб’ект, які павінен мець права выбіраць сваё будучыню. Меркаванні экспертаў не могуць замяніць волю людзей.
Няма альтэрнатыў для народнага ўдзелу
У выніках апытання не прадстаўлены альтэрнатывы, якія б уключалі шырокае грамадскае абмеркаванне або прамое народнае галасаванне на выбарах. Сама пастаноўка пытання "што будзе, калі Лукашэнку не стане" без прапанавання механізмаў народнага ўдзелу выглядае як спроба прынізіць важнасць грамадскай думкі і ўдзелу ў прыняцці рашэнняў.
Патрэба ў новых падыходах да апытанняў і даследаванняў
Мы заклікаем вас у будучых даследаваннях улічваць шырокі спектр меркаванняў, уключаючы меркаванні прадстаўнікоў грамадзянскай супольнасці, грамадзян з розных рэгіёнаў Беларусі, а таксама шырокія апытанні, якія адлюстроўваюць сапраўдныя настроі і чаканні людзей.
Інклюзіўнасць і празрыстасць
Мы лічым, што любое абмеркаванне будучыні Беларусі павінна быць максімальна інклюзіўным і празрыстым. Адказы на пытанне, хто павінен прыйсці да ўлады ў Беларусі, павінны давацца народам праз свабодныя і справядлівыя выбары, а не вузкім кругам экспертаў.